Στην Ελλάδα του σήμερα, η φράση «θα βρει το δίκιο του στα δικαστήρια» ακούγεται όλο και πιο συχνά σαν… κακόγουστο αστείο. Υποθέσεις που σέρνονται για χρόνια, αποφάσεις που καθυστερούν, πολίτες που εξαντλούνται οικονομικά και ψυχολογικά περιμένοντας μια ετυμηγορία. Το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο—αλλά έχει αρχίσει να γίνεται επικίνδυνο.
Γιατί όταν η δικαιοσύνη καθυστερεί υπερβολικά, η γίνεται τυφλή , παύει να είναι δικαιοσύνη. Μετατρέπεται σε μια διαδικασία χωρίς αντίκρισμα, σε έναν μηχανισμό που δεν προλαβαίνει να προστατεύσει τον πολίτη τη στιγμή που το έχει ανάγκη. Και τότε γεννιέται κάτι πολύ πιο σκοτεινό: η οργή.
Η οργή αυτή δεν εμφανίζεται απαραίτητα ως πράξη, αλλά ως νοοτροπία. «Αφού δεν θα με προστατεύσει το κράτος, θα το κάνω μόνος μου». Αυτή η σκέψη, ακόμη και ως ιδέα, είναι το πρώτο ρήγμα στην κοινωνική συνοχή. Γιατί η αυτοδικία δεν είναι απλώς μια παράνομη πράξη—είναι η παραδοχή ότι οι θεσμοί έχουν αποτύχει.
Ας είμαστε ξεκάθαροι: η αυτοδικία δεν αποκαθιστά το δίκαιο. Το καταστρέφει. Δημιουργεί έναν κύκλο βίας, αυθαιρεσίας και προσωπικών «κανόνων», όπου ο ισχυρότερος επιβάλλεται και ο νόμος χάνει κάθε σημασία. Μια κοινωνία που φτάνει εκεί, έχει ήδη χάσει το παιχνίδι.
Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν θα εμφανιστούν φαινόμενα αυτοδικίας. Το ερώτημα είναι γιατί επιτρέπουμε να δημιουργούνται οι συνθήκες που τα γεννούν. Γιατί ανεχόμαστε καθυστερήσεις ετών; Γιατί δεν απαιτούμε ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης; Γιατί η μεταρρύθμιση παραμένει διαρκώς «στον δρόμο» αλλά ποτέ στον προορισμό;
Η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο το κράτος, αλλά και την κοινωνία που συμβιβάζεται. Η πίεση για αλλαγή πρέπει να είναι συνεχής και ουσιαστική. Γιατί χωρίς αξιόπιστη δικαιοσύνη, δεν υπάρχει πραγματική δημοκρατία—υπάρχει μόνο μια εύθραυστη ισορροπία που μπορεί να καταρρεύσει ανά πάσα στιγμή.
Η Ελλάδα δεν αντέχει να γίνει μια κοινωνία όπου ο καθένας απονέμει το «δίκιο» του. Αντί να φλερτάρουμε με αυτό το επικίνδυνο σενάριο, οφείλουμε να απαιτήσουμε το αυτονόητο: μια δικαιοσύνη γρήγορη, δίκαιη και αποτελεσματική. Πριν η αγανάκτηση μετατραπεί σε κάτι που δεν θα μπορούμε να ελέγξουμε.
